Đau lưng dưới, đau thắt lưng là bệnh gì?

Đau lưng dưới, hay đau thắt lưng là một triệu chứng cực kỳ phổ biến. Mọi người ở mọi lứa tuổi đều có thể gặp phải. Nhiều người bệnh thường chủ quan, lầm tưởng các cơn đau này đơn thuần do làm việc quá sức. Chỉ cần nghỉ ngơi là cơn đau sẽ khỏi. Tuy nhiên, không ít trường hợp là dấu hiệu của các chứng bệnh nguy hiểm. Nếu không được điều trị sớm có thể kéo dài thành biến chứng và suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động, ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống. Cùng Đông Y Minh Nguyệt Nhân Hoà Đường tìm hiểu về các triệu chứng đau lưng dưới.

Vị trí vùng lưng dưới

Vùng lưng dưới (hay vùng cột sống thắt lưng) bắt đầu từ đốt sống L1 đến đốt sống L5. Ngoài ra còn bao gồm hệ thống gân, cơ, dây chằng bao xung quanh. Lưng dưới có nhiệm vụ quan trọng nâng đỡ và tạo đường cong của cơ thể. Bộ phận này còn là phần thiết yếu trong hệ thống dẫn truyền tín hiệu của não tới các chi. Ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng di chuyển như tiến, lùi hay bước sang trái, bước sang phải,…

Liên quan đến vùng lưng dưới, ta thường nghe đến tình trạng đau thắt lưng. Đau thắt lưng mô tả những cơn đau ở vùng 1/3 của lưng, nằm bên dưới, giữa cột sống thắt lưng hay 2 bên cột sống thắt lưng. Theo Viện Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Quốc gia (thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), đau thắt lưng là nguyên nhân chủ yếu khiến công việc bị đình trệ. Vào năm 2015, tỷ lệ bệnh về lưng dưới gây hạn chế hoạt động trên toàn cầu là 7,3%. Đau thắt lưng hiện cũng là nguyên nhân số một gây ra khuyết tật trên toàn cầu.

Triệu chứng và biểu hiện đau lưng dưới

Tuỳ vào nguyên do, yếu tố khởi phát, mức độ bệnh mà triệu chứng đau có thể thay đổi. Từ kéo dài âm ỉ đến đột ngột dữ dội. Cơn đau có thể lan xuống mông, đùi, thậm chí cẳng chân, bàn chân, gây ra tê bì tay chân, ngứa ran, châm chích¹. Cơn đau cũng có thể lan ra 2 bên cơ cạnh cột sống hoặc phía trước bụng. Làm chẩn đoán nhầm tình trạng đau vùng lưng dưới.

Cơn đau thường có xu hướng tăng lên khi vận động nhiều, khi đứng hoặc ngồi lâu. Đau ban ngày nhiều hơn ban đêm. Tuy nhiên, với tình trạng cơn đau nặng hơn khi nghỉ ngơi và giảm khi vận động, có xu hướng đau nhiều về ban đêm làm người bệnh thức giấc có thể đến từ nhóm bệnh lý viêm khớp cột sống.

Nếu gặp một số biến chứng sau thì người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế khám và chữa bệnh: đau lưng kèm yếu liệt hai chân, đi lại khó khăn, tiểu tiện không kiểm soát; đau lưng kèm sốt ớn lạnh, đau lưng sau khi té ngã hoặc chấn thương.

Nguyên nhân gây ra cơn đau vùng lưng dưới

Đau vùng lưng dưới có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Nhưng chủ yếu đến từ 4 nhóm nguyên nhân chính: cơ học, viêm nhiễm, ung thư, nguyên nhân ngoài cột sống².

Đau lưng dưới do nguyên nhân cơ học

Thoái hóa cột sống thắt lưng

Thoái hóa cột sống là bệnh lý xương khớp mạn tính. Xảy ra do quy luật tự nhiên của cơ thể và thường xuất hiện ở người cao tuổi. Theo thời gian, cấu trúc cột sống sẽ bị thoái hoá. Các đốt sống bị khô dần, sụn khớp hao mòn, dây chằng xơ hoá,… Tình trạng thoái hoá xảy ra nhiều nhất ở những vùng đốt sống chịu lực như cột sống cổ và thắt lưng. Từ đó gây cản trở khả năng di chuyển, sinh hoạt và công việc hàng ngày.

Thoái hóa cột sống thắt lưng gây ra cơn đau âm ỉ ở vùng lưng dưới. Cơn đau tăng khi vận động, cúi người, bưng nặng hay khi đứng hoặc ngồi quá lâu. Khi tình trạng thoái hóa nặng hơn sẽ gây tình trạng đau lưng dưới gần mông, đùi, bắp chân, thậm chí là lan xuống bàn chân và người bệnh có cảm giác tê bì, châm chích. Người bệnh sẽ gặp khó khăn khi di chuyển, vận động. Nguy cơ xuất hiện và gia tăng thoái hoá cột sống thắt lưng đến từ tuổi tác. Tuy nhiên bệnh đang có xu hướng trẻ hoá, do thói quen sinh hoạt (đứng ngồi lâu, mang vác nặng) và tình trạng thừa cân, béo phì.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng thường xảy ở đốt sống L5 – S1 (55%), sau đó đến L4 – L5 (20%). Đây cũng là một nguyên nhân thường gặp dẫn đến đau vùng lưng dưới. Bệnh xảy ro tình trạng lớp nhân nhầy ở đĩa đệm tràn ra ngoài và chèn ép lên các dây thần kinh. Bệnh lý này có thể xuất hiện ở cả người cao tuổi lẫn người trẻ tuổi. Đến từ nhiều yếu tố như: tuổi tác dẫn đến lão hoá, các thói quen sinh hoạt hay đặc thù công việc ngồi lâu, mang vác nặng, người béo phì thừa cân.

Người bệnh sẽ có biểu hiện đau vùng lưng dưới âm ỉ. Khi vận động, cúi người, vác nặng hoặc đứng, ngồi quá lâu, cơn đau sẽ tăng lên. Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng còn đi kèm các triệu chứng chèn ép rễ thần kinh như lan cơn đau xuống mông, đùi, bắp chân, thậm chí bàn chân, có cảm giác tê bì, châm chích.

Trong đó, 90 – 95% trường hợp bệnh gây ra chèn ép rễ thần kinh. Đây là nguyên nhân hàng đầu của đau dây thần kinh toạ. Đây là dây thần kinh lớn và dài nhất trên cơ thể, chạy từ thắt lưng qua xương chậu tới mông rồi xuống chân. Cơn đau thường xuất hiện ở một bên cơ thể, ảnh hưởng hoàn toàn hoặc một phần hông, mông, đùi, bắp chân, bàn chân. Tuy nhiên, đau thần kinh tọa thường xuất hiện đột ngột và cũng rất nhanh biến mất. Khiến nhiều người bệnh chủ quan không đi thăm khám sớm, đến khi chuyển biến nặng mới phát hiện.

Hẹp ống sống

Hẹp ống sống là tình trạng ống sống bị thu hẹp, chèn ép lên tủy sống và rễ thần kinh. Bệnh này phổ biến ở những người độ tuổi trên 50. Tương tự với các bệnh lý trên, người bệnh cũng có các biểu hiện đau lưng dưới như cơn đau tăng khi vận động, đi bộ, cúi người hay bưng nặng. Cơn đau âm ỉ, có thể đến hay đi rất nhanh. Bệnh nhân cũng thường có các biểu hiện chèn ép rễ thần kinh như tê vùng mông đùi, chân yếu. Với bệnh lý hẹp ống sống, người bệnh sẽ bớt đau khi cúi người về phía trước. Vì không gian trong ống sống tăng, giúp tránh chèn lấn lên các dây thần kinh.

Loãng xương và gãy xương do loãng xương

Loãng xương xảy ra do giảm khối lượng và chất lượng xương. Làm giảm mật độ xương và dù chấn thương nhẹ cũng có thể gây ra nguy cơ gãy xương. Người cao tuổi, phụ nữ giai đoạn mãn kinh, và những người suy dinh dưỡng là những đối tượng thường gặp tình trạng loãng xương. Loãng xương có thể gây ra biến chứng nguy hiểm là gãy xẹp đốt sống. Tình trạng loãng xương càng nặng sẽ càng có nguy cơ gãy xẹp đốt sống cao.

Người bệnh thường cảm thấy đau vùng lưng dưới, phía trên cột sống thắt lưng ngang mức L1, T12. Xảy ra đột ngột hoặc từ từ sau chấn thương nhẹ như té từ trên ghế, võng. Thậm chí không xảy ra chấn thương cũng có thể đau. Gãy xương do loãng xương có thể gây chèn ép tủy sống làm bệnh nhân bị yếu liệt, hai chân mất cảm giác, rối loạn tiểu tiện và cần tới cơ sở y tế để cấp cứu.

Nguyên nhân đau lưng do viêm, nhiễm trùng

Viêm cột sống dính khớp

Viêm cột sống dính khớp là một bệnh lý tự miễn, gây viêm mạn tính kéo dài. Đặc trưng bởi tình trạng đau cột sống thắt lưng, khớp cùng chậu và các khớp ngoại vi. Bệnh có thể xảy ra ở cả nam lẫn nữ. Tuy nhiên tỷ lệ ở nam giới dưới 45 tuổi thường xảy ra hơn. Các triệu chứng đau xuất hiện ở vùng mông và lưng dưới kéo dài. Đau nhiều về đêm gần sáng, đau nhiều khi nghỉ ngơi và bớt khi vận động. Buổi sáng thường bị cứng lưng, kéo dài hơn 30 phút.

Khi bệnh nặng hơn, người bệnh sẽ bị hạn chế vận động ở cột sống như cúi, nghiêng, xoay, ngửa. Bệnh cũng có thể đi kèm sưng đau vùng khớp ngoại vi như đau khớp cổ tay, đau bàn tay, đau khớp gối hoặc viêm các điểm bám gân như viêm gân gót, viêm cân gan chân,…

Viêm thân sống đĩa đệm cột sống thắt lưng

Khi vi trùng xâm nhập vào các đốt sống hay đĩa đệm cột sống thắt lưng. Gây ra tình trạng viêm nhiễm vùng đốt sống và đĩa đệm. Triệu chứng đau vùng lưng dưới xuất hiện nhiều vào ban đêm và lúc nghỉ ngơi, kèm dấu hiệu nhiễm trùng như sốt cao ớn lạnh, mệt mỏi.

Đối tượng thường mắc phải bệnh lý là những người làm thủ thuật ở vùng cột sống, người bị suy giảm miễn dịch như đái tháo đường, HIV, nhiễm lao hay dùng corticoid kéo dài.

Đau lưng dưới do nguyên nhân ung thư

Ung thư di căn vùng cột sống thắt lưng cũng có thể gây đau vùng lưng dưới. Những người cao tuổi có tiền sử ung thư, sút cân không rõ nguyên do, không đáp ứng điều trị sau 1 tháng, cần phải nghĩ ngay đến ung thư di căn cột sống thắt lưng. Đau vùng lưng dưới do ung thư thường kéo dài, âm ỉ, đau nhiều khi nghỉ ngơi hoặc về đêm. Một vài trường hợp có các biểu hiện chèn ép rễ thân kinh (đau lưng lan xuống mông đùi, cẳng chân, bàn chân).

Cần chụp cộng hưởng từ cột sống thắt lưng để đánh giá, tầm soát khối u nguyên phát nếu nghi ngờ đau lưng do ung thư.

Nguyên nhân ngoài xương khớp, cột sống

• Những bệnh lý ở thận: Các bệnh lý về thận cũng là một nguyên nhân gây đau vùng lưng dưới. Có thể kể đến một số bệnh như sỏi thận, sỏi niệu quản. Triệu chứng đau vùng lưng dưới và hông quặn từng cơn kèm tiểu đau, tiểu lắt nhắt, tiểu ra máu,…
• Viêm ruột thừa: Nếu cơn đau vùng lưng dưới kèm theo các triệu chứng như đột ngột đau bụng dưới dữ dội, kèm sốt, buồn nôn, rất có thể bạn đã bị viêm ruột thừa.
• Viêm tụy: Tình trạng viêm tuỵ có thể xảy ra khi tuỵ bị tổn thương. Các triệu chứng thường thấy là đau vùng thượng vị kèm nôn nhiều. Tuy nhiên bệnh cũng có thể gây ra các cơn đau vùng lưng dưới. Khi chẩn đoán các cơn đau vùng lưng dưới rất dễ bị bỏ sót viêm tuỵ. Vì vậy, khi phát hiện biểu hiện bệnh cần đến các cơ sở y tế để chẳn đoán chính xác.
• Bệnh phụ khoa: Đau thắt lưng cũng có thể xảy ra với nữ giới kèm theo kinh nguyệt không đều, chảy máu ở vùng âm đạo. Rất có thể bạn đã mắc phải các bệnh phụ khoa như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung.

Điều trị đau lưng bằng Y học cổ truyền

Châm cứu

Châm cứu là dùng kim mảnh châm vào huyệt đạo trên hệ thống kinh mạch của cơ thể. Đây là phương pháp phổ biến trong điều trị đau lưng cấp. Kích thích vào các huyệt đạo, giúp giảm đau hiệu quả cũng như kích thích mô thần kinh và cơ.

Laser châm là phương pháp kết hợp Y học cổ truyền với Y học hiện đại. Sử dụng ánh sáng đơn sắc phát ra từ một thiết bị laser công suất thấp chiếu vào các huyệt trên hệ thống kinh mạch. Giúp cơ thể cân bằng các yếu tố âm – dương nhằm mục đích điều trị và phòng bệnh.

Xoa bóp bấm huyệt

Tương tự châm cứu, xoa bóp bấm huyệt cũng dựa trên nguyên lý tác động vào hệ thống kinh mạch. Nhưng thay vì kim sẽ sử dụng chính lực tay để kích thích vào các huyệt, tạo hiệu quả điều trị bệnh.

Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu và bài tập chuyên biệt giúp đả thông kinh lạc, thúc đẩy khí huyết lưu thông. Giúp hỗ trợ điều trị làm giảm đau nhức và tăng khả năng vận động.

Điều trị bằng thuốc Y học cổ truyền

Thuốc sắc uống theo thang

Trong Đông y có nhiều loại thảo dược, dược liệu tự nhiên có hiệu quả trong điều trị các cơn đau. Thuốc uống có tác dụng giảm đau, tiêu viêm. Ngoài ra còn cung cấp dưỡng chất để phục hồi các khớp bị tổn thương. Đặc biệt, các thảo dược tự nhiên còn có ưu điểm giải quyết tận gốc các vấn đề bên trong.

Thuốc xoa, thuốc đắp ngoài, cao dán

Các loại thuốc được xoa hoặc đắp trực tiếp lên vùng cơ thể giúp người bệnh cảm nhận được cơn đau giảm nhanh chóng. Các loại thuốc tác động ngoài da giúp giảm đau, trừ phong hàn, thông khí huyết cho người bệnh. Tuy nhiên các loại thuốc đông y điều trị đau lưng xoa bóp này chỉ là biện pháp tạm thời bởi không thể đi sâu và trong cơ thể, tác động trực tiếp lên cột sống được.

Thuốc Đông y thành phẩm

Thuốc Đông Y thành phẩm hay thuốc thành phẩm y học cổ truyền là dạng thuốc được bào chế từ dược liệu thiên nhiên. Đã trải qua các giai đoạn sản xuất kể cả đóng gói, dán nhãn. Hiện nay, thuốc thành phẩm thường được bào chế dưới dạng viên, dạng bột, dạng cao, dạng nước,…

Các bệnh lý về đau nhức muốn chữa trị dứt điểm thì cần phải được điều trị triệt để từ trong ra ngoài. Để làm được điều đó thì cần có sự kết hợp hài hoà giữa nhiều phương pháp điều trị. Liên hệ ngay với Đông y Minh Nguyệt Nhân Hoà Đường để được thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả nhất.

ĐÔNG Y MINH NGUYỆT NHÂN HÒA ĐƯỜNG
  108 Đường TCH08 - Phường Tân Chánh Hiệp, Quận 12, TPHCM
  7h30 - 20h30 Tất cả các ngày trong tuần 
  0868 005 550
   Đông Y Minh Nguyệt Nhân Hoà Đường